aktualizacja: 24.01.2016 (poprzednia 4.04.2015)

Aktualizacja zawiera wyniki obrączkowania bez 2015 r. oraz odczyty wszystkich tych ptaków do teraz (576 ptaków dało łącznie 759 zwrotek z odległości ponad 30 km). Z ciekawszych newsów - doszła zwrotka z Tunezji i Sycyli :) oraz czekamy na zwrotkę z Mauretanii (jeszcze nie ujęta na mapach).

Ukazała się nasza publikacja na temat tego jak plastikowe obrączki zwiększają szanse na wiadomość powrotną u alpin. Do przeczytania tu (<PDF 413kB>), a na IV Zjeździe Ornitologów Pomorza był o tym referat (14.02.2014, Łukęcin).

Fot. Błażej Nowak fot. A.A. A. Kogut

Od lipca 2010 roku Grupa Badawcza Ptaków Wodnych KULING rozpoczęła znakowanie biegusów zmiennych białymi, plastikowymi obrączkami z czarną literą i dwucyfrowym numerem. Ptaki chwytane są na punkcie badawczym w ujściu Wisły w okresie letnio-jesiennej migracji. Celem projektu jest zwiększenie ilości danych o trasach migracji tego gatunku.

Biegus zmienny należy do najliczniej wędrujących przez Polskę i najliczniej obrączkowanych siewkowców. Dlatego też o wędrówce tego gatunku przez Europę wiemy całkiem sporo. Znane są główne kierunki przemieszczeń, fenologia migracji i rozmieszczenie zimowisk. Kolorowe, idywidualne znakowanie ptaków za pomocą obrączek, które można dość łatwo odczytać przez lunetę z około 50-70 m, daje okazję do szybkiego zgromadzenia obserwacji z miejsc przystankowych i zimowisk w Europie, tak jak to ma miejsce w przypadku znakowanych w podobny sposób mew. Zwiększa się też szansa na uzyskanie wiadomości z terenów lęgowisk, których do tej pory jest bardzo mało.

Mamy nadzieję, że uzyskane dane pozwolą uściślić dane o tempie migracji biegusów zmiennych, ich przywiązaniu do konkretnych miejsc przystankowych i zimowisk, a także umożliwią zweryfikowanie dotychczasowej wiedzy na temat proporcji ptaków, które po zatrzymaniu się w ujściu Wisły podążają dalej wzdłuż wybrzeży Bałtyku w kierunku Europy Zachodniej oraz w kierunku południowym przez tereny śródlądowe.

Zachęcamy wszystkich obserwatorów ptaków do przyglądania się stadom siewkowców i wypatrywania w nich biegusów zmiennych z białą obrączką na prawej nodze. Obrączkę łatwo jest zauważyć przez lunetę nawet z kilkuset metrów, choć by odczytać na niej literę i numer trzeba skrócić dystans do poniżej 100 m.

Jeżeli uda się odczytać obrączkę lub zrobić zdjęcie takiego ptaka - poinformujcie nas o tym, najlepiej pisząc na adres kuling@wp.pl.

fot. A.A.A. Kogut

Do końca 2009 roku oznakowaliśmy 35.947 biegusów zmiennych (zobacz szczegóły naszego obrączkowania siewek), z których otrzymaliśmy 471 wiadomości powrotnych spoza Polski. Rozmieszczenie tych stwierdzeń można zobaczyć na mapie nr 1. Złapaliśmy też 162 biegusy zmienne noszące obrączki z zagranicznych central. Rozmieszczenie miejsc obrączkowania tych ptaków przedstawia mapa nr 2.


Mapa (nr 1) rozmieszczenia 471 zagranicznych stwierdzeń biegusów zmiennych obrączkowanych przez KULING.











Mapa (nr 2) rozmieszczenia 162 zagranicznych miejsc obrączkowania biegusów zmiennych skontrolowanych przez KULING.

Kolorowe obrączkowanie zaczęlismy w połowie sezonu w 2010 r. Od tego czasu założyliśmy plastikowe obrączki na 8012 biegusów zmiennych. W kolejnych latach wyglądało to tak:

Biegusy zmienne lecą na zimowiska raz szybciej raz później. Najpierw dorosłe samice, potem dorosłe samce a na końcu młode ptaki. Nasze obozy obejmują większą część migracji tych ptaków - w praktyce łapiemy je w takich dekadach jak na wykresie poniżej.Niepodzielnie dominuje koniec lipca - szczyt przelotu dorosłej alpiny.


Obrączkowaliśmy jak dotąd tylko nad Zatoką Gdańską, zaledwie pięć ptaków poza obozem w Ujściu Wisły (mapa nr 3). Kto obrączkował, kiedy i ile - widać
na wykresie obok.

Mapa nr. 3.

Kolorowe obrączki zakładamy by mieć jak najwięcej fajnych odczytów. No i tu liczy się nie tylko ciężka praca
na obozie ale i tzw. fuks. Poniżej odsetek z zaobrączkowanych, przez poszczególnych obrączkarzy, ptaków, które były stwierdzone za granicą (371 czyli 4,6% z zaobrączkowanych). Zestawienie nie uwzględnia fajnych ptaków stwierdzonych w Polsce - bo choć Siemianówka to jest coś, to jednak zagranica to zagranica. Nad słupkiem bezwzględna liczba zagranicznych zwrotek obrączkarza.
Mapy (nr 4-7) przedstawiają miejsca obserwacji biegusów zmiennych z naszymi kolorowymi obrączkami w poszczególnych +-okresach fenologicznych. W sumie mamy 721 zwrotek spoza Ujścia Wisły, niektóre ptaki widziane były w więcej niż jednym miejscu w Europie.
Nasze alpinki latają daleko... coraz dalej. Poniżej lista rekordowych stwierdzeń. Nowe stwierdzenia wyróżnione. Rekordów nie ma tym razem, ale jest Tunezja i Sycylia. Powoli zwrotki z Francji wypadają z listy.
Wciąż dochodzą zwrotki z ptaków obrączkowanych w pierwszym roku. Więc zwrotek z lat kolejnych też jeszcze przybędzie. Wykres poniżej pokazuje odsetek ptaków widzianych poza granicami Polski w rozbiciu na lata obrączkowania. Nad słupkami wartość bezwzględna.


1. Zdjęcie z Christchurch Harbour wykonane 2 lutego przez Joseph Murphy (1.455 km od Ujścia Wisły).





Niesamowitą aktywnością wykazuje się Marco Basso z Wenecji, który ma na koncie już 55 odczytów naszych biegusów zmiennych. To 1.120 km od Ujścia Wisły. Powyżej kilka z jego zdjęć.


fot. Tomasz Krawczyk fot. Tomasz Krawczyk
3. Fajna zwrotka dotyczy sfotografowanego przez Tomasza Krawczyka jeszcze w sierpniu 2010 r. biegusa z naszym plastikiem na rzece Bug - niedaleko ujścia tej rzeki do Narwi. Co najfajniejsze - ptak ten posiada węgierską obrączkę (dlatego jej nie widać - założona na lewej goleni) i jak się okazało - ptak ten utrzymuje południowy kierunek migracji :)

Fot. Nic Hallam
4. Na zdjęciu ptak widywany na przełomie listopada i grudnia w Farmoor, Oxforshire (autor Nicholas Hallam).

6. Dokumentacyjna fotka plastiku równo 1065 dni po założeniu go przez Sabinę Kaszak. Zdjecie wykonał w Świnoujściu Zbigniew Kajzer, a ptaka widział też Cezary Baier.

7. Rekordowo długi czas od zaplastikowania chwilowo wyjaśniamy. Wydaje się, że dwa ptaki z 2010 r. były widziane pod koniec 2015 r. Zobaczymy czy sa fotki :)

Waterbird Research Group KULING ul. Startowa 7a/13 80-461 Gdańsk Poland e-mail: kuling@wp.pl
www.kuling.org.pl
statystyka